Αθανάσιος Τσαμουρτζής
Στις 13-6-1954, στο Πολύγυρου, στον καθιερωμένο εορτασμό των εθνικών επαναστάσεων της Χαλκιδικής, μέσα στο μητροπολιτικό ναό, ο τότε υπουργός των Στρατιωτικών, ο μεγάλος Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ως εκπρόσωπος της Κυβέρνησης, άκουε με μεγάλη προσοχή τον τότε Δήμαρχο Πολυγύρου να εξιστορεί την εθνική προσφορά των Χαλκιδικιωτών στους αγώνες του Εθνους μας.. Στη σχετική αντιφώνησή του ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος σε μία έκρηξη ειλικρίνειας είπε (1)
“…Αν εις σας τους κατοίκους της Χαλκδικής είναι γνωστά τα γεγονότα του...1821 και 1854, εις πολλόυς όμως είναι άγνωστα. Δεν είναι γνωσταί εις όλην την Ελλάδα αι μαρτυρικαί σελίδες και αι δοκιμασίαι της Βορείου Ελλάδος και ειδικότερον της Χαλκιδικής, της οποίας τιμώμεν σήμερον την ένδοξον και με αίμα ηρώων και μαρτύρων συνυφασμένην ιστορίαν…»
Για να προσθέσει πιο κάτω
«…Είναι ανάγκη όθεν όπως η διδασκόμενη εις τα σχολεία ιστορία συμπληρωθεί δια να γνωρίσει και ο Νότος την ιστορίαν του Βορρά. Ο Βορράς γνωρίζει τα γεγονότα που εσημειώθησαν εις τον Νότον, ενώ ο Νότος ουδέν γνωρίζει περί Βορρά…»
Δυστυχώς σήμερα, ύστερα από 60 χρόνια, ακόμη «ουδέν γνωρίζουν» όχι μόνο ο Νότος αλλά και μερικοί από τους ιστορικούς πανεπιστημιακούς δασκάλους του Βορρά(2) ως και πολλοί άλλοι. Μεταξύ αυτών φαίνεται να είναι και ο σημερινός Δημάρχος Θεσσαλονίκης, ο οποίος πρόσφατα αποκάλεσε όλη τη Χαλκιδική «ένα κωλοχώρι».
Και όμως η Χαλκιδική ήταν η μόνη περιοχή της Βορείου Ελλάδος, η πλησιέστερη περιοχή προς το κέντρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που τάχτηκε αμέσως, ταυτόχρονα, και αυθόρμητα στο πλευρό της υπόλοιπης επαναστατημένης Ελλάδας χωρίς προετοιμασία, παραινέσεις και πιέσεις. Υπέστη δε πρώτη αυτή το ολοκαύτωμα, που αργότερα γνώρισαν και άλλες περιοχές της Ελλάδος, γνωστές σ΄όλους. Το ολοκαύτωμα όμως της Χαλκιδικής αγνοείται. Δυστυχώς η προσφορά αυτή της Χαλκιδικής αγνοείται και από τους ιστορικούς μας ακόμη.
Και όχι μόνο απ΄αυτούς
Παρ΄όλα αυτά η Επανάσταση της Χαλκιδικής του 1821 είχε και έχει μεγάλη σημειολογική σημασία αλλά ήταν και μεγάλο στρατιωτικό γεγονός
Η επανάσταση του 1821 δεν ήταν μία εκδήλωση της νοτίου Ελλάδος, μία τοπική επανάσταση. Ηταν μία επανάσταση όλου του ελληνισμού από την Πελοπόννησο και των νησιών μέχρι τη Μακεδονία. Αυτή είναι η μεγάλη σημειολογική σημασία της επανάστασης της Χαλκιδικής μη επιδεχόμενη αμφισβήτηση
Ακόμη η Επανάσταση της Χαλκιδικής ήταν εκείνη, που περιόρισε και αυτή ουσιωδώς την τουρκική στρατιωτική παρουσία στις επαναστατημένες νοτιότερες περιοχές το πρώτο χρόνο της Επανάστασης συμβάλλοντας έτσι αποφασιστικά στην εδραίωση της εκεί στρατιωτικής κατάστασης προς όφελος της ελληνικής πλευράς(3). Με την Επανάσταση της Χαλκιδικής καθηλώθηκε στη Βόρειο Ελλάδα μία μεγάλη οθωμανική στρατιά, που έστελνε ο Σουλτάνος στις επαναστατημένες περιοχές του Νότου. Αυτή ήταν η άλλη μεγάλη και ουσιαστική εθνική προσφορά της επανάστασης της Χαλκιδικής και του ολοκαυτώματός της, του πρώτου ελληνικού ολοκαυτώματος, στον ένοπλο αγώνα του 1821
Η δημιουργία λοιπόν ενός τοπικού Εθνολογικού Μουσείου στο Πολύγυρο είναι πράξη φρόνιμη και σημαντική από πολλές πλευρές. Από το Μουσείο αυτό μπορούν να διοργανώνονται σχετικές ημερίδες και συνέδρια κύρους, με επιστημονικό υπόβαθρο, με σκοπό την προβολή της πολλαπλής σημασίας της Επανάστασης του ΄21 της Χαλκιδικής, την οποία πολλά γεγονότα και σκοπιμότητες της εποχής ή πολλών εποχών την μετακίνησαν στη σκιά αδίκως και εις βάρος των εθνικών συμφερόντων μας, όπως μας δόθηκε ευκαιρία σε άλλο κείμενο να διατυπώσουμε(4).
Πλην της υπενθύμισης των παραπάνω παραμέτρων το τοπικό αυτό Εθνολογικό Μουσείο θα συμβάλλει και στην αντιμετώπιση και άλλων γενικότερων πεπλανημένων ή και υποβολιμαίων απόψεων ή επιχειρημάτων
Υπάρχουν και σήμερα ακόμη πολλές επιμένουσες από το παρελθόν ενδείξεις για προσπάθειες απαξίωσης των απελευθερωτικών αγώνων μας.
